Page 6 - Boşnak Dünyası Gazetesi Aralık 2016
P. 6

6 KÖSE YAZISI

Soykirim için Sirp
propaganda makinesi
nasil çalisti?
                                                                                                                 Prof. Dr. Adem Fazlioglu

Yazar Nihat Genç Srebrenica katliaminin onun-           Böyle bir ortam olusturmak için siyasetçiler kadar       ler, halk türküleri ve epik siirler yarattilar. “KOSO-
cu yil dönümünde Bosna Dayanisma Grubu’nun              akademisyenlere de ihtiyaç vardi. Sirbistan’da           VA SAVASI” yavas yavas Sirplar için “SEÇILMIS BIR
düzenledigi bir haftalik Bosna ziyareti sirasinda       ve Bosna’daki Sirplarin yönetim kadrosunda bu-           TRAVMA” halini aldi. Bu travma ”Guslija”lar gibi
Bosnaklar için sadece yazar degil bir destan olan       lunanlara baktigimizda çok fazla akademik un-            güçlü sözlü ve dini gelenegi araciligiyla nesilden
Abdullah Sidran’i Gorajde’deki evinde ziyaret           vanli siyasetçi görüyoruz. Miloseviç’in siyasi pro-      nesile aktarildi.
eder. Ayrilma zamanini kitabinda söyle anlatir;         paganda makinesi, siyasal ve toplumsal psikoloji
                                                        biliminden de yararlandi. Sirp Bilimler Akademisi        Ilk önce Prens Lazar’in Sirbistan’in kaderini balta-
“Esi bizi güler yüzle kapiya çikip otobüse ugur-        soykirimi gerçeklestirecek ortamin hazirlanmasi          layan imaji affedildi. Bunun için bir efsane üretildi.
larken, birden aglamaya basliyor. Sebep, evinin         için kilavuzluk edecek yöntemin hazirlanmasinda          Gri sahin kiliginda aziz Ilya, savas arifesinde baki-
tam karsisinda, yani asfalt yolun kenarinda Sirp-       siyasetçilerden daha istekli idi. Geçmiste örnek         re Meryem’den mesaj getirmisti. Lazar’a iki seçe-
lar gözleri önünde yirmi-yirmi bes Bosnak çocugu        alacaklari Hitler ve Goebbels tarafindan gelistiri-      nek sunmustu. Birincisi eger isterse savasi kaza-
ki, hepsi 15 yaslarinda, yere yatirip girtlaklarin-     len propaganda teknikleri ve günümüzün siyasal           nacak ve yeryüzünde bir krallik sahibi olacaktir ya
dan kesmisler. Sidran’in esi katliamin yapildigi yeri   ve toplumsal psikoloji kavramlari böyle bir kilavuz      da ikincisi savasi kaybedip sehit olacak ve cen-
gösterip daliyor ve bizi yola koyarken takindigi        için tüm bilgileri sagliyordu.                           nette bir kralliga kavusacaktir. Efsane Lazar’in Isa
gülen neseli yüzü birden aglamaya dönüsüyor.                                                                     gibi bir fedekarligi seçtigini söylemektedir.
Hatirladikça onu aglatan sey, kapisinin tam önü...      Yikici bir liderin ve yardimcilarinin habis bir arin-
                                                        dirma atmosferi yaratan siyasi propagandalari            Bu efsane araciligiyla Sirplar utanç ve asagilan-
Sidran soykirimin 12. yilinda bu anlari “Suze majki     için nasil yol haritasi takip ettiklerini, bu konudaki   mayi kollektif olarak inkar etmeye çalismakta ayni
Srebrenice” ”Srebrenicali anaya gözyaslari” des-        çalismalariyla taninan siyaset psikolojisi uzmani,       zamanda büyük grup olarak yas tutamama hal-
tansi siirin bir bölümünde yaziya döker;                psikanalist Vamik D. Volkan çalisma arkadasla-           leri de devam etmektedir.
                                                        riyla beraber dünyadaki yasanmis tüm örnekleri
Kako da spava                                           inceleyerek ortaya çikardi.                              3. Geçmisteki düsmanin imajini yasal sinirlar
Srebreniçka majka?                                                                                               içindeki degersizlestirmis grubun imajiyla bir-
Çim oko sklopi                                          “Divandaki Düsmanlar” kitabinda soykirim yapa-           lestiren BIR ZAMAN ÇÖKMESI YARATMAK
Eto rata na vrata                                       caklarin propaganda makinesinin nasil çalistigini,
Eto onog trena                                          hangi asamalari takip ettigini gayet net ortaya          Geçmis zaman düsmani kimdi? Osmanli -Türkler.
U kom je vidjela                                        koydu.Volkan’in ortaya koydugu asamalari, daha           “Türk düsmanligi” bu ulusun “ulusal karakteri” ha-
Kako se pod çetniçkim nozem                             iyi anlasilmasi için ben numaralandirdim.Siyasal         line gelmistir. Yeni düsman kimdi? BOSNAKLAR...
Rastavila,                                              propaganda ile ortam dokuz asamada soykirim              IKI IMAJ BIRLESTIRILDI. Bir zaman çökmesi yara-
Od Vlastitog tijela                                     yapacak ve yaptirilacak hale getiriliyordu. Sira-        tildi. Bu yüzden Sirplar Bosnak anaya degil Türk
Glava njenog sina!                                      siyla;                                                   anaya küfrediyorlardi, bu yüzden Mladiç “bugün
                                                                                                                 11 Temmuz 1995. Sirp Srebrenica’sindasiniz. Büyük
Srebrenicali ana nasil uyusun?                          1. Paylasilmis ya da haksizliga ugramislik algisini      Sirp bayraminin arifesindeyiz. Sirp isyanindan bu
Gözünü kapadigi anda                                    güçlendirmek                                             yana nihayet, bu cografyada Türklerden intika-
Iste o anda                                                                                                      mimizi alma zamani gelmistir...” diyordu.
Çetnik biçaginin altinda                                “Kosova’da Arnavutlar, Bosna’da Bosnaklar, Hir-
Oglunun basinin bedeninden                              vatistan’da Hirvatlar tarafindan baski altindayiz,       2008 yilinda Belgrad büyükelçimiz anilarini yaz-
Nasil ayrildigini gördügü                               Hirvatlar ve Slovenler ekonomiyi idare ediyorlar.        digi kitabinda “Mladiç böyle diyor ama aslinda
Savas ani!                                              Tüm agir sanayi Sirbistan disinda kurulu” söylemi        Bosnaklar Türk degildir” tespitinde bulunarak, iyi
                                                        ile “Sirplar magdur ve haksizliga ugramis durum-         yetistiklerine inandigimiz diplomatlarimizin za-
Ayni topraklarda bes yüz yildir yasadiklari, kendi-     da“ propagandasi medyada, halk arasinda çok              man zaman gerçeklesen olaylari anlamakta nasil
leriyle ayni dili konusan (Bosnakça-Sirpça), ayni       islendi. Haksizliga ugramislik algisi güçlendirildi.     yetersiz kalabileceklerini bize gösteriyordu. Böyle
kültürü paylasan, ayni heyecanlari duyan, yortu                                                                  yapilarak ZAMAN ÇÖKMESI yaratilmisti.
ve Noellerini birlikte kutlayan, kutsal günlerinde      2. Seçilmis bir travmayi ya da eski bir paylasil-
onlara armaganlar sunan, acili günlerinde dert-         mis travmayi yeniden canlandirmak                        4. Içerideki karsit grubu degersizlestirmek ve in-
lerine ortak olan ama kendilerinden tek farklari,                                                                sanliktan çikarmak
yilda bir ay oruç tutmalari, camiye gitmeleri, iki      Slobodan Miloseviç ve etrafindaki akademisyen-
dini bayram kutlamalari, bayramlarda bayram             ler ve kilise otoriteleri alti yüz yillik seçilmis Sirp  1989 yilinda artik Sirbistan “devlet güvenlik ör-
namazi kilmalari ve erkek evlatlarini sünnet ettir-     travmasini 28 Haziran 1389’da gerçeklestirilmis          gütü” “Sluzba drzavna bezbednosti” Dogu Bos-
meleri olan dostlarini, komsularini, yakin arkadas-     Kosova Savasi’nin zihinsel imaji ve HRISTOSLA-           na’da yasayan Sirplara Bosnaklar tarafindan
larini, is arkadaslarini hatta sevgililerini nasil bir  VIZM olarak bilinen Sirp salahiyet ideolojisiyle         etnik baski yapildigini savlayan yalanlarla dolu
duyguyla kestiler, dipçiklediler, derilerini yüzdüler,  olan baglantilari yeniden canlandirdilar.                raporlar sizdiriyordu. Bunu söylemek yetmiyordu.
irzlarina geçtiler...                                                                                            Tarihteki düsmanla da Osmanli-Türk ile imajlari
                                                        Bizans’tan ayrilan ve Nemanjic hanedanligi yö-           birlestirmek gerekiyordu. Sirp propagandacilari
Ordu, polis, paramiliter gruplar daha da önemli         netiminde basarili bir gelisme gösteren Sirplar          Izetbegoviç’in ifadelerini çarpitip “siddetlendirmis
sivil halk bir milleti ortadan kaldirmak isteyecek,     Stefan Dusan döneminde doruga ulasti. Sonra              ve radikal Islamcilarin Bosna’da bir Islami girisim
soykirim ve sistematik tecavüz yapacak, komsu-          LAZAR HREBELJOVIC’i liderleri olarak seçtiler.           baslatacaklarini ve yeniçeri nesli yetistirecekleri”
sunu iskence yaparak öldürecek, tecavüz edecek                                                                   seklinde bir alarma dönüstürmüslerdi. Bunu ya-
bir duruma nasil geldi? Özellikle sistematik teca-      28 Haziran 1389’da Kosova Savasi, Sultan I.Murad         pabilmek için Sirp kadinlara yönelik büyük siddet
vüz ve GIRTLAKLARINDAN KESMEK, kan akitilmak            ile Kral Lazar arasinda gerçeklesti. Sirplar savasi      eylemlerinin gerçeklestirilecegini söylüyorlardi.
neden istendi? Ortam nasil olusturuldu?                 kaybetti. Kazandiklari takdirde bir imparatorluk         “Kadinlari ailelerinden uzaklastiracaklar, arzulari
                                                        olacaklarini düsünmüslerdi. Onlar için çok büyük         disinda onlari istenmeyen tohumlarla dölleyecek,
                                                        bir travma oldu. Bu olayla ilgili mitolojik hikaye-
   1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11