Page 10 - Boşnak Dünyası Gazetesi Mart 2019
P. 10

www.bosnakdunyasi.com                                           MART    10
                                                                                                                       2019
                                     Soykırımın  teorisyenlerinden,  sonra   desteğini, bazı kurumlarını harekete   değil, Müslümanlar idi. Bu nedenle
                                     Sırp Cumhuriyeti Başkanı olan Biljana   geçirerek sağlamayı denediği de söy-  Miloşeviç “geleneksel giysiler içinde
                                     Plavsiç’i de unutmamak lazım.   leniyordu.”                     dans eden kızlardan sonra platforma
                                        Yukarıdaki isimler politikacı ola-  Popoviç'in İslam tanımlamasında   çıkıp kalabalığa çılgınca bir coşkunun
                                     rak işin içinde vardı. Bizi daha çok il-  mutlaka radikalizm bazen dini, bazen   doruklarına çıkardığında” verilen me-
                                     gilendirenler asıl bilim adamı kılığında   laik kelimelerini eklese de... Avrupa   saj, son derece yalındı: İslam, bir daha
                                     sahaya inmeyen, amaç için başvurula-  için Fransızca yazdığından dolayı on-  asla Sırplara boyun eğdiremeycek.
                                     cak yolları aklayan ve ortamı hazırla-  ların anlaması için radikalizm sözünü   Buna uygun olarak Miloşeviç’in yöne-
                                     yan akademisyenler.             kullanıyor. Türkçede basıldığı için   timi altındaki Sırpların saldırganlığı-
                                        Çoğu işlerini yapmaya devam   vurgu “radikalllerin” ortadan kaldı-  nın başlıca hedefi Müslümanlar oldu.
                                     ediyor. Darko Tanaskoviç, Aleksan-  rılmasında vicdanen ve hukuken bir   Önce Boşnaklar, daha sonra Kosova
        Soykırıma giden              dar Popoviç, Nada Todorov, Miroljup   problem olmadığı yönünde...  Arnavutları.
                                     Jevliç, Mile Nedelljkoviç, Vojin Do-  Vamık  D.  Volkan  “Körü Körüne   Milosevic’in öğrettikleri ise geç-
             yolda Sırp              biç, Rodoslov Stojanoviç, Dragulin   İnanç - Kriz ve Terör Dönemlerinde   mişte kalmış örselenmeyi yeniden et-
                                     Vukotiç, Sergey Trifkoviç sayılabile-  Geniş Gruplar ve Liderleri” kitabında   kinleştirmekle kalmamış, pek yakında
       akademisyenlerin              cek olanlar.                    psiko-politik olarak “Sırp akademik   (yeniden) kurban edilme korkusunu
                                        Uzmanlık alanları “İslamologlar”   çevrelerin (İslamologlar) soykırımı   da  yaymıştır.  Grup  düzeyindeki  bu
         utanç verici rolü           diye söylenen bu grup 1980'lerden   nasıl yapılabilir ve kabul edilebilir du-  zulme uğrama korkusu-bu, temelde
                                     sonra bilimsel eser altında Bosna'da-  ruma getirdiklerini “ açıklamaktadır.   bir fantezi de olsa Sırplardaki “biz-lik”
        1 Mart; Bosna Hersek'in Bağım-  ki Müslümanları “radikal “ olarak bu-  Kitaptan;             duygusunu artırmış ve eski Yugoslav-
     sızlık Günü. 29 Şubat – 1 Mart 1992   günkü “El Kaide” gibi tanımlamış ve   “Slobodan Miloşeviç; 1988 yılında   ya’nın  Müslüman  halkını  kurban  et-
     günlerinde Bosna Hersek'te, Bosna   tedbir alınmasının iyi olacağı (ortadan   çevresini, belirli bazı akademik çevre-  meye hak kazandıkları yolunda ortak
     Hersek'in Yugoslavya Sosyalist Fede-  kaldırılmasının uygun olduğu) gibi   leri, Sırp Ortodoks Kilisesi çalışanları-  bir duyguyu cesaretlendirmiştir. Sırp
     ral Cumhuriyeti'nden ayrılıp bağımsız   mesajlar vermiştir. Türkiye'de özel-  nı da içine alan örgütlü bir propaganda   propagandası,  Bosna  Müslümanları-
     bir devlet olması yönünde referandum   likle Darko Tanaskoviç çalışmaları ve   çabasıyla desteklenerek, bir “göster-  nın amaçlarını ve liderleri olan Aliya
     düzenlendi ve Bosna Herseklilerin bü-  Aleksandar Popoviç’in “Balkanlarda   me ve anlatma” davranışı içine girmiş,   İzetbegoviç’in Bosna’daki İslam etkisi
     yük çoğunluğu Bosna'nın eşit ve özgür   İslam” kitabı buna örnektir.  Sırpların seçilmiş örselenmesi olan   konusundaki  düşüncelerini  abartmış-
     bir ülke olması lehine oy kullandılar.  Aleksandre Popoviç  (Balkanlarda   1389 Kosova yenilgisini yeniden can-  tır (ve çarpıtmıştır):
        Avrupa Birliği'nin üye ülkeleri   İslam, İnsan Yayınları, İstanbul 1995,   landırmayı başarmıştı.  “Sarajevo’daki  İslami köktendin-
     6 Nisan 1992’de ve ABD ise bir gün   1986 Berlin-Fransızca) Türkçeye çev-  Miloşeviç bir Sırp savaş kahrama-  cilerin emriyle 17-40 yaş arası sağlıklı
     sonra 7 Nisan 1992'de Bosna Hersek’i   rilen kitabında sayfa 246’da İslam   nının kalıntılarının mezardan çıkarıl-  Sırp kadınları ayrılmış ve özel bir mu-
     bağımsız ve egemen bir devlet olarak   radikalizminin yalnızca çeşitli dini   masını ve bu kalıntılarının Sırp köyleri   amaleye tabi tutulmuşlardır. Yaptıkla-
     tanıdı. 22 Mayıs 1992'de Bosna Her-  çevrelerde  değil,  çok  belirgin  şekilde   arasında  dolaştırılmasını  emretmişti.   rı yıllarca  sürecek marazi plana  göre
     sek Cumhuriyeti Birleşmiş Milletler'in   Bosna Hersekli bazı üst seviyeden   Her yerleşim bölgesinde Miloşeviç’in   bu kadınlar, kesinlikle kendilerine ait
     üyesi oldu. Maalesef, aynı günlerde   Müslüman entelektüeller arasında da   vekilleri tarafından politik konuşmalar   olduğunu düşündükleri İslam Cum-
     Bosna Hersek’in nerdeyse tamamı   yükselişini göstermektedir. Bu ente-  yapılmış ve 14. yüzyılda yaşayan Prens   huriyeti ülkelerinde bir yeniçeri kuşa-
     kan, gözyaşı ve yıkıntılar içinde kaldı.   lektüeller “İslam’ın evrensel değerle-  Lazar sanki yeni öldürülmüş gibi ce-  ğını yaratmak üzere Ortodoks İslami
     Boşnaklar üzerinde soykırım uygulan-  rine” karşı suçlanması gereken şefkat   naze törenleri düzenlenmiştir. Sonraki   tohumlarla döllenecektir. Başka bir
     dı.                             duymakta...                     gün Lazar "öldürülmek” ve uyandırıl-  deyişle, Sırp kadınlarına karşı dört tür
        Smail Çekiç “Bosna Hersek Cum-  Sayfa 247'de Sırp kökenli tanınmış   mak üzere yeniden “diriltilmiş” ve bir   suç işlenmektedir; ailelerinden kopa-
     huriyeti'ne karşı saldırı ve Boşnaklara   Müslüman Meşa Selimoviç’in (1910-  “ zaman çökmesi” atmosferi yaratıl-  rılıyor, istenmeyen tohumlarla dölle-
     yönelik (entelektüel, ideolojik, politik,   1982) yaşadığı Saraybosna’dan Belg-  mıştır. Sırpların geçmişte kalmış olaya   niyor, bir yabancıyı doğuruyorlar ve
     askeri, ekonomik, psikolojik olarak,   rad’a radikal Müslümanların baskısıy-  ve kahramana ilişkin ortak fantazi ve   sonra o da onlardan uzaklaştırılıyor.”
     medya ve istihbarat aracılığıyla vb.)   la gittiğini yazmaktadır. Müslümanları   duyguları, güncel toplumsal ve poli-  Görünen o ki, dünya halkı henüz
     soykırım planlanmıştır, açık amaçları   hedef göstermekle kalmıyor radikal ve   tik koşulları çevreleyen ortak algılara   zehirleyici eğitim biçimlerini erken-
     vardır, soykırım yetkili politik ve as-  baskıcı olarak tanımlıyor.   ve endişelerle kaynaşmış oluyordu.   den tanıyıp ona tepki göstermeyi
     keri makamlar tarafından emredilmiş,   Devamla…. “Bosna Hersek’te baş-  Örseleyici askeri yenilginin 600. yıl-  öğrenmemiştir. Örneğin Slobodan
     yönetilmiş, organize edilmiş ve takip   ka birçok yerde daha kendisini sergi-  dönümünde gerçekleştirilen sonuncu   Miloşeviç, ulusçuluk giysisini giyme-
     edilmiştir, plana uygun olarak siste-  leyen İslami radikalizmin varlığının   (ve kalıcı) yeniden gömme ritüelleri   ye başladığında kamuoyuna “Büyük
     matik ve organize bir biçimde gerçek-  resmi olarak da kabulünü sağladı.  sırasında Miloşeviç “gösterme ve an-  Sırbistan’ı” yeniden kurma yönünde
     leştirilmiştir” demektedir. Ben de aynı   Bosna Hersek’teki günümüz İs-  latma” işlevini bizzat yerine getirerek,   herhangi plan açıklamamıştı. Bununla
     fikirdeyim.                     lami radikalizminin kronolojik öykü-  Sırpların birlik ve hedef duygusunu   birlikte, perde gerisinde bazı akade-
        Planı hazırlamak ve şartları -soykı-  sü kolayca verilebilir. Birbirini takip   yeniden canlandırmıştı.  misyenlerin eski Sırp İmparatorlu-
     rım yapmaya- halka onay verdirecek   eden üç belirgin safha söz konusudur;   Savaşın gerçekleştiği Kosova ala-  ğu’nun genişliğini araştırma çabalarını
     duruma getirmek politikacı ve asker-  inkar safhası, tehdit ve suçlama saf-  nına bir helikopter inip Miloşeviç’i   desteklemekteydi. Bu, Sırpların eski
     lerinin yapabileceği bir iş değil; ancak   hası, hakkında işlem yapma ve ceza-  toplanan kalabalığın arasına bıraktı-  Yugoslavya’nın diğer bölgelerinde ya-
     akademik çevrelerin işin içinde olması   landırma safhası. 1982 yazının sonuna   ğında “zaman çökmesi” günün olay-  yılması  için  meşrulaştırıcı  bir  “tarih-
     ile mümkün.                     doğru süren birinci safha, yaz sonu ve   ları içinde daha keskin bir simgesel   sel” temel sağlayacaktı.
        Tabii ki akademik çevreler bir şey   sonbaharda başlayan ikinci safha ve   anlam kazanıyordu. Lazar’ın Osman-  Vamık Volkan çözüm önermekte-
     ifade etmiyor, kim bunlar?      1983’te başlayan üçüncü safha;  lıların elinde ölmesinden sonra, onun   dir:
        Akademisyenlerin  çalışmaları  da   1983 Nisan’ının başında Saraye-  imgesi çevresinde gelişen mitoloji,   Uluslararası topluluk/Bosna  San-
     soykırım çok önceden planlandığını   vo’da “İslam Milliyetçiliği eğilimli   ölmüş  prensi  ile  ilişkilendirmişti.  La-  cak örneğinde özellikle Türkiye seçil-
     göstermektedir.                 devrim karşıtı” aktivitelerden bulun-  zar, kendini kahramanca feda edişiyle   miş örselenmeyi yeniden etkinleşti-
        1980’ten sonra aktif olarak çalı-  maktan 11 kişi hakkında dava açıldı.   cennette krallığı seçmişti. Şimdi, 28   recek kötü politik propagandaya karşı
     şan, Bosna’da yaşananların teorisyeni   Bu  kişiler,  İslam  Milliyetçiliği  güden   Haziran 1989’daki simgesel mesaj, Mi-  daha uyanık olmalı ve buna uygun ola-
     sayılan akademik Dobrica Çosiç tüm   aktivitelerle sosyal düzeni yıkmak ve   loşeviç’in Lazar’ın ikinci kez gelişini   rak yıkıcı liderlere karşı körü körüne
     olanlardan sonra da hiçbir pişmanlık   İslami bir düzen kurmak istemekle   temsil ettiği yolundaydı. Yeniden diri-  bir güvenin oluşmasını ve intikamını
     duymadığı gibi hedeflerine yürümeye   suçlandılar.  Yine  iddia  ediliyordu  ki   len Lazar’ın dünya yüzünde vaat ettiği   haklı görme yönünde ortak bir inancın
     devam etti. Psikiatr Radovan Kara-  “İslami Deklarasyon” ismini taşıyan   adil krallıkta, Sırpların şimdi yaşadığı   gelişimin (geniş grup gerilemesine ve
     çic’in etrafında rejimin Goebbelsi de-  bir platform çevresinde toplanan grup   aşağılanma  duygusunu  geçmişteki   şiddete ve hatta soykırıma yol açma-
     nilen Prof. Dr. Yovan Zametica, İngiliz   Bosna Hersek’te  etkin olarak saf bir   aşağılanmanın tersine çevrilmesini   dan evvel) engelleyecek girişimlerde
     edebiyatı profesörü Nikola Kaljeviç   İslam  devleti  kurmanın  yollarını  arı-  telafi edecekti. Lazar da İsa gibi katle-  bulunmalıdır…
     ve bakanlık yapan Alexa Buha vardı.   yordu.  Çok  sayıda  yabancı  ülkenin   dilmişti, fakat onun katilleri Yahudiler
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15